Wat is een maculapucker?
Een maculapucker is een aandoening aan het centrale deel van het
netvlies, ook wel de macula of gele vlek genoemd. De macula is het
deel van het netvlies dat er voor zorgt dat we details kunnen
waarnemen, zoals lezen en bijvoorbeeld het herkennen van gezichten.
Op het netvlies bevind zich een vliesje, ook wel het inner limiting
membraan, ILM genoemd. In het geval van een macula pucker, krimpt
dit vliesje, waardoor er plooitjes ontstaan, die aan de macula
“trekken”. Het gevolg hiervan is dat er een hinderlijke
vervorming op kan treden in het beeld, en het is mogelijk dat de
gezichtsscherpte verminderd.
Het ontstaan van een maculapucker
De reden van het ontstaan van een maculapucker is onbekend, de
kans dat er bij het niet aangedane oog ook een pucker ontstaat is
ongeveer 5 a 10 procent.
De verschijnselen van een maculapucker
Een maculapucker geeft vermindering van het scherpe zicht. Er is
verlies van zicht in het meest centrale gedeelte van het
gezichtsveld, het fixatiepunt. En daarbovenop treedt vervorming op
van het beeld direct daaromheen.
Maculapucker: Wanneer behandelen?
Het beste resultaat bij een operatie wordt verkregen als het
maculapucker niet te lang bestaat, het liefst niet langer dan een
jaar. Het doel van de behandeling is voorkoming van verdere
achteruitgang van het gezichtsvermogen. De beslissing wel of niet
opereren is een overweging die uitgebreid met uw oogarts besproken
dient te worden. Een maculapucker leidt niet tot volledige
blindheid. Wel zal het scherpe zien meestal zo slecht worden dat
het moeilijk wordt om te lezen, gezichten te herkennen, fijne
werkzaamheden te verrichten, etc.
Hieronder vindt u de voordelen, nadelen en risico’s op een
rij.
Voordelen:
- Een operatie ter herstel van het maculapucker zal meestal de
gezichtsscherpte verbeteren. Deze verbetering is nooit volledig en
ook sterk afhankelijk van de duur van de klachten. Bestaan klachten
van slechter zien korter dan een jaar, dan is er een redelijke kans
op verbetering van de gezichtsscherpte. Bestaan de klachten langer
dan een jaar dan wordt de kans op verbetering van de
gezichtsscherpte kleiner.
- Behandeling van het maculapucker leidt meestal tot een
vermindering van de vervorming, onafhankelijk van de duur van de
klachten.
- In 5 tot 10% van de mensen die een oog met een maculapucker
hebben, zal ook het andere oog klachten krijgen van een
maculapucker. Dit maakt dat het verstandig is om ook de functie van
het mindere oog zo goed mogelijk te krijgen.
Nadelen en risico:
- De operatie leidt tot versnelling van de veroudering van de
ooglens: Staar of cataract. Vaak zal
er na de operatie voor het maculapucker een staaroperatie moeten
volgen.
- Het eindresultaat zal nooit een volledig origineel beeld
teruggeven.
- De operatie kent, zoals elke operatie complicaties: De kans op
infectie van het oog is ongeveer 1:1000. De kans op een
netvliesloslating is 1:100.
Voor de operatie
Bloedverdunners:
Bloedverdunners kunt u blijven gebruiken voor en na de operatie.
Doet u dit echter in overleg met uw oogarts. Indien bloedverdunners
voor de operatie worden gestaakt, zult u deze de dag na de operatie
meestal weer kunnen hervatten.
Vervoer van en naar huis: Netvliesoperaties worden
in dagbehandeling uitgevoerd. We adviseren u om, indien mogelijk,
met begeleiding van en naar het oogziekenhuis te reizen. Dit kan
eventueel met openbaar vervoer. U mag niet zelf een voertuig
besturen na de operatie.
Plaatselijke verdoving:
Deze operatie wordt onder plaatselijke verdoving uitgevoerd
door verdovingsvloeistof achter het oog in te brengen. De
operatie kan ook onder algehele narcose uitgevoerd worden. Bespreek
deze opties tijdig met uw oogarts. Een eenmaal genomen beslissing
hierover kan niet meer eenvoudig veranderd worden.
Nuchter:
Op de dag van de operatie mag U ontbijten zoals U gewend bent.
Mocht het echter nodig zijn dat U nuchter moet komen dan word U
vooraf door de anesthesist hierover benaderd. In dat geval mag u 6
uur van tevoren geen melk of melkproducten meer eten en 2 uur van
tevoren niets meer eten of drinken. Twijfelt u of u nuchter moet
zijn, neem dan contact op met ons op. Niet nuchter zijn terwijl dit
wel had gemoeten kan ertoe leiden dat uw operatie niet
doorgaat.
Schoon:
Komt u met een schoon gewassen gezicht zonder make-up naar de
operatie. Dit vermindert de kans op infecties. Laat u uw
persoonlijke kostbaarheden het liefst thuis.
De Operatie
De behandeling bestaat uit een vitrectomie hetgeen letterlijk
glasvocht verwijderen betekent. Na de operatie bevindt zich een
gasbel in het oog. Die dient om het netvlies in het macula gebied
glad op de ondergrond te drukken.
Na de operatie
Na de operatie is er tijd nodig van herstel. Bij een macula
pucker kan het een aantal maanden duren voordat de zwelling van de
macula is verdwenen. Het effect op de gezichtscherpte is door de
nog aanwezige zwelling niet direct duidelijk. Wanneer de zwelling
niet snel genoeg afneemt is het mogelijk om een medicijn in het oog
toe te dienen, een corticosteroïd.
Advies:
Het enige dwingende advies is na de operatie is om niet plat op
de rug te liggen. Dit betekent dat u 's nachts dus op u zij moet
gaan liggen of met het hoofdeind rechtop (stand van 45
graden). Doet u dit minimaal gedurende een week. In
uitzonderlijke gevallen kan toch een specifieke houding nodig zijn,
in dit geval zal uw oogarts dit met u bespreken.
Pijn:
Het is normaal dat u direct na de operatie enige pijn zult
ervaren aan het oog. Meestal is dit draaglijk en vermindert het al
gedurende de dag. Houdt de pijn echter aan dan kunt u pijnstillers
als paracetamol innemen. Indien er toenemende pijn ontstaat na de
eerste controle, neem dan contact met ons op. Er kan dan sprake
zijn van een late oogdrukstijging. Maar het kan ook zijn dat er een
ontstekingsreactie optreedt, of ernstiger, een infectie.
Misselijkheid/ hoge oogdruk:
Ook misselijkheid is normaal, direct na deze ingreep. Dit heeft
meestal te maken met een verhoogde oogdruk. Vaak is dit tijdelijk
en zakt de oogdruk en dus de misselijkheid gedurende de dag. Na
operaties waarbij de kans op oogdrukverhoging groot is krijgt u
tabletten mee naar huis om de oogdruk te verlagen
(diamox).
Medicatie:
Direct na de operatie is het oog verbonden. Dit verband mag er
de volgende dag af, tot die tijd wordt het oog niet gedruppeld, ook
niet met de oogdruppels die u daarvoor al voorgeschreven had voor
een andere aandoening zoals bijvoorbeeld glaucoom. De dag na de
operatie wordt het verband verwijderd. Dan pas gaat u starten met
oogdruppels. Instructies hierover krijgt u bij het
controlebezoek.
Gezichtsvermogen:
Na de operatie is uw zicht slecht, en kan het zijn dat uw
gezichtsvermogen voor de operatie beter was. Dit is normaal, het
komt door het gas- of de oliebel dat in het oog achtergelaten is.
De bel zal binnen een aantal weken langzaam naar beneden
trekken.
Een bloederig oog:
Tijdens de operatie zijn er wondjes gemaakt in het oogwit. Het
oogwit zal hierdoor rood zien. Dit is normaal en onschadelijk. Het
kan gebeuren dat in de dagen tot weken ná de operatie een nieuwe
bloeding ontstaat waardoor het bindvlies van het oogwit fel en diep
rood kleurt en opzwelt. Hierbij kan zelfs druppelsgewijs
bloedverlies optreden. Ook dit kan geen kwaad. U mag het oog
voorzichtig aan de ooglidranden schoonmaken.
Schoonmaken:
Na een oogoperatie kunnen er zich korsten vormen rondom het oog.
Soms zijn deze korsten bloederig. Ze kunnen geen kwaad. Het is wel
goed om de oogleden schoon te houden. U kunt dit doen met
bijvoorbeeld een schone washand gedrenkt in lauw water. Eventueel
kunt u hier een beetje babyshampoo in oplossen. Het beste is het om
het oog voorzichtig te deppen terwijl u het oog gesloten houdt.
Voorkom aanraking van het oogwit of de oogbol zelf.
Activiteiten:
Gedurende minimaal een week dient u hoofdbewegingen zoveel
mogelijk te beperken. U mag wel lopen, bukken en eventueel tillen
maar zorg ervoor dat dit rustig gebeurt met zo min mogelijk
schokken en beperkt activiteiten tot het minimum. Woont u alleen
dan is het verstandig om hulp in te schakelen om u te ondersteunen.
U mag wel lezen en televisie kijken, douchen en baden (met een
afgedekt oog). U mag niet sporten, autorijden en zeker niet vliegen
zolang de gasbel nog aanwezig is.
Oogziekenhuis Zonnestraal is in het bezit van een privacy- en
klachtenreglement.