Scheelzien

Scheelzien is succesvol te behandelen bij vroege ontdekking

Wat is scheelzien?

Scheelzien is een afwijking aan de stand van de ogen, waarbij de ogen niet op hetzelfde punt gericht zijn. 

Verschillende soorten scheelzien

Deze informatie gaat uitsluitend over het gewone scheelzien. Hierbij functioneren de oogspieren normaal. 

Ontwikkeling van scheelzien

Scheelzien kan optreden als de normale ontwikkeling van het tweeogig zien wordt verstoord. Tweeogig zicht ontstaat doordat mensen zien met beide ogen. De beelden uit beide ogen worden in de hersenen verenigd tot één beeld.  

Dit vermogen ontwikkelt zich in de eerste zes tot zeven levensjaren van een kind, waarbij de belangrijkste ontwikkelingen al plaatsvinden in de vroegste levensperiode. 

De symptomen van scheelzien

Een flinke scheelziensafwijking is duidelijk zichtbaar. Er zijn ook kleine afwijkingen, die nauwelijks opvallen en daardoor minder ernstig lijken. Toch zijn de gevolgen gelijk. Alleen door een gericht onderzoek is de kleine afwijking te ontdekken.  

Scheelzien bij kinderen

Bij dubbelzien knijpt een kind vaak één oog dicht of houdt de hand voor het oog. Daarnaast kan een kind onzekere bewegingen maken, bijvoorbeeld misstappen, gebrekkig afstand schatten bij een balspel of ergens naast grijpen.

Oorzaken van scheelzien

Erfelijkheid en medische problemen in de periode rond de geboorte kunnen scheelzien veroorzaken. Ook brilsterkte kan een oorzaak zijn van scheelzien. Tenslotte kan een hoge verziendheid en het verschil in sterkte tussen beide ogen leiden tot scheelzien.  

Gevolgen van scheelzien

Het is mogelijk dat de afwijking al langere tijd bestaat en dat er sprake is van een zeer slechtziend lui oog. Als het scheelzien pas op oudere leeftijd optreedt, is de kans op een lui oog klein. In dat geval kan het beeld van het afwijkende oog minder gemakkelijk worden onderdrukt. Er zal dan dubbelzien optreden.  

Kans op scheelzien

Scheelzien ontstaat meestal op kinderleeftijd, maar kan ook bij volwassenen optreden. Scheelzien komt voor bij 3 tot 5 procent van de bevolking en is niet alleen een medisch probleem. Kinderen die scheel zien worden vaak geplaagd en ouderen kunnen hun afwijkende oogstand als lelijk ervaren. 

Scheelzien en lui oog

Een lui oog is een slecht gezichtsvermogen aan één oog. Als het beeld van hetzelfde oog enige tijd achter elkaar wordt onderdrukt, dan ontwikkelt het scherpzien van dit oog zich niet goed en gaat het gezichtsvermogen achteruit. Wanneer de ogen beurtelings scheel kijken, is de kans op een lui oog klein.  

Een lui oog kan al op zeer jonge leeftijd ontstaan en het gaat niet vanzelf over. Met een behandeling is het luie oog te verhelpen, in elk geval voor het zesde jaar. Bij voorkeur gebeurt dit nog eerder. 

Diagnose scheelzien

Een lui oog ziet details slecht en is alleen bij jonge kinderen succesvol te behandelen. Daarom is vroege opsporing en behandeling belangrijk. 

Onderzoek naar scheelzien

Op veel consultatiebureaus voor zuigelingen en kleuters worden de oogjes volgens een vast onderzoek nagekeken. Als de arts twijfelt aan de stand van de ogen of aan de kwaliteit van het zien, stuurt hij het kind door naar de oogarts.  

De oogarts en de orthoptist van Oogziekenhuis Zonnestraal doen bij jonge kinderen uitgebreid onderzoek naar de stand en de samenwerking van de ogen. Ook onderzoeken zij de oogbewegingen en per oog de gezichtsscherpte. 

De orthoptist druppelt met cyclopentolaat druppels. Deze druppels verwijden de pupillen en zorgen ervoor dat de ogen tijdelijk niet accommoderen. Hierdoor kan de exacte sterkte van de ogen bepaald worden.

De cyclopentolaat druppels zijn na enkele uren uitgewerkt. De pupillen kunnen tussen de 24 en 48 uur vergroot blijven.