Vaatafsluitingen in het oog bemoeilijken de
bloedvoorziening
Wat zijn vaatafsluitingen?
De bloedvoorziening in het oog bestaat uit slagaders (arteriën)
die het bloed aanvoeren en aders (venen) die het bloed afvoeren.
Bij een vaatafsluiting ontstaat een doorstromingsprobleem en gaat
het oog minder functioneren. Er zijn drie typen afsluitingen
die hier worden besproken, de oogarts van Oogziekenhuis Zonnestraal
kan u altijd meer informatie over vaatafsluitingen geven indien u
nog vragen heeft.
1. Veneuze afsluiting in het netvlies
Door de afsluiting van een van de aders kan het bloed niet meer
uit het netvlies afgevoerd worden, de wanden gaan lekken en bloed,
vocht en eiwitten komen in het netvlies. Wanneer een kleine ader is
afgesloten, vindt dit plaats in een klein deel van het netvlies.
Wanneer de grote ader van het oog afgesloten is, treedt de lekkage
in het gehele netvlies op (vena centralis retinae afsluiting). Daar
waar de lekkage
is opgetreden functioneert het netvlies slechter en gaat het
zicht achteruit.
Klachten bij Veneuze afsluiting
Afhankelijk van de grootte van de afgesloten ader vermindert de
gezichtsscherpte in een deel van het gezichtsveld of neemt het
totale zien af. Indien grote gedeeltes van het netvlies door de
afsluiting een zuurstoftekort krijgen, ontstaan nieuwe bloedvaten
in het oog (vaatnieuwvorming). Deze vaten zijn van slechte
kwaliteit, ze lekken snel en kunnen aanleiding geven tot
bloedingen. Indien deze vaten op andere plekken dan in het netvlies
groeien, kunnen ze drukverhogingen in het oog (neovasculair
glaucoom) veroorzaken.
Diagnose van Veneuze afsluiting
De diagnose wordt gesteld door oogheelkundig onderzoek waarbij
de pupil verwijd wordt om het netvlies goed te kunnen beoordelen.
Soms worden kleurencontrastfoto's (fluorescentie angiogram) van het
oog gemaakt om de mate van schade vast te stellen. De
vaatafsluiting wordt veroorzaakt door veranderingen
in de vaatwand. Dit kan o.a. optreden bij te hoge bloeddruk,
aderverkalking, suikerziekte en een groot aantal minder frequent
voorkomende aandoeningen. Meestal treedt de afsluiting op bij
oudere leeftijd en is er al sprake van een
van de voorgenoemde oorzaken. Jongere patiënten en mensen zonder
voorgenoemde aandoeningen, worden vaak naar een internist verwezen
voor uitgebreider onderzoek naar aandoeningen die de vaatafsluiting
kunnen veroorzaken. Een oorzaak wordt niet altijd gevonden.
Behandeling van Veneuze afsluiting
Bij vocht in het netvlies kan
laserbehandeling een gunstig effect op de gezichtsscherpte hebben.
In het geval van vaatnieuwvorming in het oog, met risico van
bloedingen en/of hoge oogboldruk, is een laserbehandeling zinvol.
Door deze
behandeling kan de vaatnieuwvorming
verdwijnen. De gezichtsscherpte zal hierbij niet verbeteren.
2. Arteriële afsluiting van het netvlies
Bij arteriële afsluiting van het netvlies krijgt een deel van
of
het gehele netvlies geen zuurstof meer. Het netvlies houdt
dan
direct op met functioneren en sterft na ongeveer 24 uur af.
Klachten bij Arteriële afsluiting
Doordat het netvlies direct ophoudt met
functioneren mertkt de patiënt dat het zien ineens minder is
geworden in een deel van of het gehele gezichtsveld. Net als bij
een veneuze afsluiting in het netvlies, kunnen bij een arteriële
afsluiting van het
netvlies door het zuurstoftekort nieuwe
bloedvaatjes gevormd worden die snel kunnen bloeden.
Diagnose van Arteriële afsluiting
Door oogheelkundig onderzoek waarbij de pupil verwijd wordt, kan
de oogarts veranderingen in het netvlies zien die passen bij de
arteriële afsluiting van het netvlies. Gezichtsveldonderzoek kan de
uitgebreidheid van de afsluiting in kaart brengen.
Onderzoek naar de oorzaak van de afsluiting (b.v. een
bloedpropje vanuit elders in het lichaam) is nodig om
herhaling te voorkomen. Met name het hart en de grote
halsslagaders dienen onderzocht te worden. Soms gaat de afsluiting
gepaard met
klachten van algemeen ziektegevoel. De oorzaak kan dan een
ontsteking van de grote slagaderen zijn (arteritis temporalis). Een
hoge bloedbezinking en eventueel pathologisch anatomisch onderzoek
van een stukje bloedvat uit de slaap, kunnen dan de diagnose
geven.
Behandeling van Arteriële afsluiting
Wanneer de patiënt kort na het begin van de klachten bij de
oogarts komt, kan worden geprobeerd de zuurstofvoorziening aan het
netvlies te verbeteren. Dit heeft meestal geen effect.
Indien een oorzaak van de afsluiting wordt gevonden moet dit
natuurlijk ook behandeld worden. Bij een arteritis temporalis
kunnen hormoonpreparaten (Prednison) in hoge doseringen nodig zijn
om een aanval aan het andere oog te voorkomen.
Bij vaatnieuwvorming kan een laserbehandeling nodig zijn. Bij
een afsluiting van een slagader is geen verbetering op termijn te
verwachten.
3. Afsluiting van de vaatvoorziening van de oogzenuw (nervus
opticus)
Indien de vaatvoorziening van de oogzenuw afgesloten raakt,
krijgt de oogzenuw geen zuurstof meer en houdt op met het doorgeven
van de signalen van het netvlies naar de hersenen.
Klachten bij afsluiting van de vaatvoorziening van de
oogzenuw
Doordat de hersenen nauwelijks signalen van het netvlies
krijgen, ziet de patiënt weinig tot niets meer met het aangedane
oog. Indien slechts een deel van de vaatvoorziening is afgesloten,
kan de patiënt in het bovenste of onderste deel
van het gezichtsveld niet meer zien.
Diagnose bij afsluiting van de vaatvoorziening van de
oogzenuw
Door middel van oogheelkundig onderzoek,
waarbij de pupil verwijd wordt, en eventueel gezichtsveldonderzoek
en kleuren contrastfoto's, kan de diagnose gesteld worden. Vaak
volgt onderzoek naar de oorzaak van de afsluiting (op oudere
leeftijd vaak vaatverkalking). Een arteritis temporalis (zie
arteriële afsluiting van het netvlies) kan ook een afsluiting van
de vaatvoorziening van de oogzenuw geven.
Behandeling van afsluiting van de vaatvoorziening van de
oogzenuw
Eventuele oorzaken moeten zo goed mogelijk worden behandeld.
In geval van arteritis temporalis is behandeling met Prednison
essentieel. Uw oogarts kan u meer informatie geven over wat in uw
geval van toepassing is.